Belka skrętna to nadal podstawowy element tylnego zawieszenia samochodu. Przedstawiamy poniżej jej podstawowe zalety oraz wady, ale też objawy towarzyszące awarii.
Belka skrętna to wciąż często stosowane rozwiązanie, ze względu na wytrzymałą konstrukcję, a także pośrednie rozwiązanie, łączące w sobie zalety rozwiązań zależnych i niezależnych. Belkę skrętną nazywa się układem zawieszenia pół zależnego. Dawniej tylne zawieszenie samochodu opierało się głównie na sztywnej osi, które to rozwiązanie nie miało zbyt wielu zalet, oprócz wytrzymałością i kompaktową budową. Zawieszenie wielowahaczowe zapewniło komfort jazdy oraz zdecydowanie lepsze właściwości jezdne, ale problem w tym wypadku stanowiły wysokie koszty serwisowania oraz budowa, która zabrała sporo przestrzeni z przedziału bagażowego. Rozwiązaniem optymalnym okazało się zawieszenie w formie belki skrętnej, zawieszenia które nie jest ani konstrukcją niezależną, ani zależną.
Konstrukcja belki skrętnej
Konstrukcja belki skrętnej opiera się na sztywnej osi poprzecznej, łączącej się z dwoma wahaczami wleczonymi. Wahacze są mocowane na stałe, przy pomocy spawów, czasem śrub. Oś poprzeczna nie jest ustawiona idealnie w linii wyznaczonej przez koła. Belka skrętna współpracuje z amortyzatorami i ze sprężynami śrubowymi, odpowiadającymi za resorowanie. Oba te elementy są najczęściej mocowane niezależnie, chociaż w niektórych przypadkach stosowane jest rozwiązanie zespolone, podobnie jak w przypadku kolumn McPhersona, gdzie amortyzator znajduje się w środku sprężyny i tworzy z nią jeden element.
Belka skrętna musi, jako konstrukcja, wykazywać podatność na skręcanie. Umocowana jest do nadwozia przy pomocy elastycznych przegubów, co umożliwia ruchy pionowe wahaczy, a także pozwala przyjąć obciążenia ruchu bocznego. Wahacze poruszają w sposób niezależny od siebie, ale do pewnego momentu, czyli, w przypadku gdy na jedno z kół zadziała zbyt duża siła, to drugie zaczyna się unosić.Belka skrętna przenosi się również nieco względem karoserii, wykonując ruchy poprzeczne, co możliwe jest do zaobserwowania na wyboistych drogach i zakrętach.
Zalety zastosowania belki skrętnej
Zalety belki skrętnej to kompaktowa budowa, zajmująca mniejszą przestrzeń, co pozwala zaprojektować więcej miejsca na bagaż. Niska masa nieresorowana przekłada się się na poprawę komfortu podróżowania po nierównych nawierzchniach i lepsze właściwości jezdne. Skok zawieszenia, opartego o belkę skrętną przydatny okazuje się na drogach nieutwardzonych. Niebagatelne ma też znaczenie prosta budowa, długowieczność oraz niewysokie koszty serwisu.
Wady belki skrętnej
Do wad belki skrętnej należą słabsze w porównaniu z zawieszeniem wielowahaczowym właściwości jezdne, które jednak można całkiem nieźle dostroić. Inną wada są drgania, które konstrukcja przenosi na nadwozie oraz o braku możliwości regulacji geometrii zawieszenia. Wadą są również wysokie koszty w przypadku uszkodzenia jednego z wahaczy, pociągające za sobą wymianę całego elementu.
Auta francuskie i drążki skrętne
Konstrukcja wyposażona w drążki skrętne, spotykana w autach francuskich posiada bardziej skomplikowaną budowę, która z kolei przekłada się na więcej wad. Nie jest to klasyczna belka skrętna, ale konstrukcja mocno do niej podobna. Drążki skrętne pełnią funkcję resorującą, zastępują sprężyny śrubowe, zwiększając jednak komfort jazdy. Drążki są jednak nietrwałym podzespołem, podatnym na uszkodzenia. Awarii ulegają najczęściej łożyska igłowe, spotykane w modelach Peugeota i Citroen. . Usterka nieodczuwalna jest początkowo podczas jazdy, a dopiero, gdy uszkodzeniu ulegają sworznie wahaczy, czuje się pogorszenie stabilności samochodu podczas jazdy. Z okolic tylnego zawieszenia zaczynają dochodzić niepokojące dźwięki, podczas jazdy pojawiają się piski i skrzypienie, a koła często pochylają się górną częścią w stronę środka karoserii.
Zaniedbanie profilaktyki
W momencie, gdy kierowca zaniedba profilaktycznej wymiany łożysk igiełkowych, uszkodzenia mogą rosnąć lawinowo. Widoczne objawy uszkodzeń pozwalają się domyślać, że uszkodzony został już sworzeń wahacza, a na kole występują luzy. To zdecydowanie większy koszt naprawy, która obejmie wymianę lub regenerację belki skrętnej. Uszkodzeniom mogą również ulegać sprężyny śrubowe, amortyzatory oraz elementy metalowo – gumowe.
Naprawa czy wymiana
Naprawa pozwala przywrócić mechanizmowi fabryczny stan. Za regeneracją przemawia też koszt naprawy, który z demontażem i montażem jest i tak kilkukrotnie niższy niż koszt zakupu nowej belki w autoryzowanym serwisie.
Proces naprawy polega na demontaży, piaskowaniu i ponownym zabezpieczeniu przed korozją elementów zawieszenia. Odtwarza się zniszczone powierzchnie, obudowę mocowania wahacza, dobiera się większe łożyska do wyrobionego otworu mocującego. Dyskwalifikującym regenerację uszkodzeniem belki skrętnej jest zaburzenie jej geometrii. Skrzywionemu elementowi żadna naprawa nie jest w stanie przywrócić prawidłowego kształtu.
 |
Autor artykułu: Artykuł został przygotowany przez firmę POA-BOJAN z Łodzi zajmującą się pomocą drogową i transportem aut: http://pomocdrogowa.i-lodz.pl |
